Πολλές οι φορές οι προορισμοί, οι τόποι του ταξιδιού είναι πολύ κοντά μας. Τους αγαπάμε, χωρίς να ξέρουμε γιατί, αργότερα μαθαίνουμε την ιστορία τους, ίσως και ποτέ. Από μόνο του αυτό κάνει το ταξίδι, της στιγμής, περισσότερο όμορφο. Η Αττική, έχει αρκετά μέρη τέτοια, που δυστυχώς με τον καιρό χάνονται, αλλοιώνονται, πνίγονται στον αττικό ιστό ως ενιαίο σύνολο.

Ένας τέτοιος τόπος, είναι το «Γερμανοχώρι». Τι νομίζετε, ότι τα «Τουρκοβούνια», το «Τουρκολίμανο» θα κρατάνε την πρωτοκαθεδρία; Εδώ είναι η διαφορά και μεγάλη. Υπάρχουν μαζί μας, σήμερα, οι άνθρωποι που το δημιούργησαν, οι απόγονοί τους για την ακρίβεια και είναι Έλληνες, όπως εμείς. Τι σημασία έχει που ξεκίνησαν οι πρόγονοί τους, με τον Όθωνα, από τη Βαυαρία ως Γερμανοί, το 1832 για την ακρίβεια. Βαυαροί μισθοφόροι στρατιώτες και τεχνίτες ήρθαν στην Αθήνα, για δουλειά. Εγκαταστάθηκαν, αφού έψαξαν για το καλύτερο κλίμα στο Ηράκλειο, που δεν υπήρχε τότε και το ουσιαστικά το  ίδρυσαν με την παρουσία τους, ως Αράκλι, το 1837. Το Παλιό Ηράκλειο, που όλοι ξέρουμε.

Γι αυτό το ξέρανε οι γύρω τότε ως «Γερμανοχώρι». Βάγγερ, Πίτλιγγερ, Μίλερ, Νέζερ, Μάμμος, Φιξ (η γνωστή οικογένεια), συνηθισμένα επίθετα, ντόπιων Ηρακλειωτών. Έχω φίλους και πιστέψτε με, είναι σε πολλά περισσότερο Έλληνες από εμάς. Η κοινότητα αυτή σταδιακά ενσωματώθηκε, άφησε τα γερμανικά της στοιχεία, εκτός από την καθολική θρησκεία, έγινε ένα με τον ελληνικό πληθυσμό που σταδιακά ήρθε εκεί και εγκαταστάθηκε, αμέσως μετά. Προόδευσε, ξενιτεύτηκε, δημιούργησε. Πολέμησε –μάλιστα- για την Ελλάδα, με αρκετούς νεκρούς. Κράτησε, περισσότερο εθιμοτυπικά, την προτομή του Όθωνα, έργο του Γιάννη Μαλτέζου (1968), στον προαύλιο χώρο της καθολικής εκκλησίας του Αγίου Λουκά. Αφού εκείνος ήταν η αφορμή του ταξιδιού των προγόνων τους στην Ελλάδα.

Οι χιτλερικοί, τους έστειλαν το 1938, την φροϊλάιν Σούμαν, ως δασκάλα στο γερμανικό σχολείο, για να τους ξυπνήσει τη γερμανική συνείδηση, να τους εντάξει στις δυνάμεις του Εθνικοσοσιαλιστικού κόμματος του Χίτλερ.

Κάποιοι ελάχιστοι, φτωχότεροι ή αδύναμοι, επηρεάστηκαν και γύρισαν στη Γερμανία. Μερικοί μάλιστα εντάχθηκαν στο ναζισμό, στις οργανώσεις του ή υπηρέτησαν στην Βέρμαχτ. Η ατυχία όσων επέστρεψαν μετά, ήταν ότι η περιουσία τους είχε κάνει φτερά… Αυτά είναι με λίγα λόγια η ιστορία της περιοχής. Περισσότερα για αυτούς που θέλουν να ασχοληθούν παραπάνω μπορεί να βρει κανείς, στο ενδιαφέρον βιβλίο του Γιάννη Ροσολάτου. Στο Δημαρχείο και τη Βιβλιοθήκη της πόλης, υπάρχει διαθέσιμο για τον απλό αναγνώστη ή μελετητή, ως ιστορική πηγή.

Αυτός ο μικρός παράδεισος, όλο και περιορίζεται. Η καθολική εκκλησία, η πλατεία δίπλα από αυτήν, το καθολικό νεκροταφείο και η κλειστή με περίφραξη του κτήματος Φιξ -που δυστυχώς δεν μπόρεσα να αποτυπώσω φωτογραφικά, αφού ο φύλακας με τα δύσκολα Ελληνικά του (όχι δεν ήταν Γερμανός, αλλά μικρή σημασία έχει), όταν του ζήτησα να φωτογραφήσω με την άδεια του και των κληρονόμων του Φιξ, το κτήμα και τη βίλα μόνο που δεν άφησε τα σκυλιά ελεύθερα…- είναι ο χώρος που αναπνέει ακόμη ελεύθερο το «Γερμανοχώρι». Οι πινακίδες με τα γνωστά επίθετα στα καταστήματα, έχουν αλλάξει, δείγμα ότι οι παλιοί κάτοικοι τα άφησαν σε άλλους που ενδιαφέρονταν για μια θέση της επιχείρησής τους στη λεωφ. Ηρακλείου.

Αλλά κι αυτός ο λίγος χώρος, σε κάνει να νιώθεις ωραία. Προσεγμένος, φιλικός, καθαρός, γεμίζει τις «μπαταρίες» σου, για να συνεχίσεις υπομονετικά τον δύσκολο δρόμο επιβίωσης της καθημερινότητας.  Μικρές επιχειρήσεις, γύρω από την πλατεία, ελάχιστες πια, κρατάνε στοιχεία της παλιάς γειτονιάς. Αν θέλετε να κάνετε μια βόλτα προς τα εκεί, που ξέρετε, μπορεί να ταξιδέψετε νοερά σε κάποιο κομμάτι της ιστορίας της.

Τα τελευταία 20 χρόνια, ο δήμος Ηρακλείου Αττικής προσπαθεί να προχωρήσει στην αγορά του χώρου όπου εκτείνεται το κτήμα Φιξ, ώστε να γίνει ένα πάρκο για όλους…

ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ
Στ. Καραγιώργη 2, ΤΚ 14121 (Έναντι Ηλεκτρικού Σταθμού ΗΣΑΠ)
τηλεφωνικό κέντρο 213 2000100
e-mail: web@iraklio.gr

http://iraklio.gr

Δημοτική Βιβλιοθήκη

Κουντουριώτου 18α & Νεότητος, 141.22 (Πολιτιστικό Πολύκεντρο, 1ος όροφος)
Τηλ.: 210 2826276, 210 2856837
Fax: 210 2845414
e-mail:  iraklio_library@yahoo.gr